Wielki dar Ryszarda Ostromęckiego

29 kwietnia 2010 r. Dzielnica Šródmieście przekazała Staromiejskiemu Domowi Kultury lokal mieszczący się w piwnicy domu przy ul. Zakroczymskiej 11, znany warszawiakom pod nazwą "PIWNICA NA WÓJTOWSKIEJ".

Piwnica na Wójtowskiej, powstała w latach 1978-1980 z ruin byłej osiedlowej kotłowni, jako pracownia artystyczna aktora Ryszarda Ostromęckiego. Artysta, aby uzyskać lokal, oddał swoje mieszkanie. Piwnica działalność artystyczną rozpoczęła 13 czerwca 1980 roku koncertem w wykonaniu Wandy Warskiej, Elżbiety Wojnowskiej, Henryka Albera, Janusza Strobla i Włodzimierza Nahornego. Już koncert inauguracyjny określił profil artystyczny piwnicy. Ze strony internetowej Piwnicy dowiadujemy się, że: "Piwnica na Wójtowskiej przedstawiła - uwaga: ponad 700 wieczorów - koncertów, w tym 25 premier teatralnych (estradowych), 21 premier muzycznych, 35 specjalnie przygotowanych programów z udziałem czołówki wykonawców polskich i zagranicznych, wielką liczbę recitali wokalnych, instrumentalnych i monodramów cieszących się popularnością wśród mieszkańców stolicy i gości naszego miasta. A wieczory w Piwnicy to nie tylko występy artystów, ale także unikalne spotkania bez podziału na scenę i widownię. Ta bliskość publiczności i profesjonalne warunki techniczne zapewniane przez Piwnicę pozwalają występującym tu artystom na odsłonięcie tajemnicy warsztatu - gest, na jaki nie zdobyliby się nigdy w monumentalnych salach filharmonijnych". Lista występujących na Wójtowskiej artystów jest imponująca, m.in.: Elżbieta Adamiak, Henryk Alber, Alosza Awdiejew, Hanna Banaszak, Ewa Bem, Iga Cembrzyńska, Anna Chodakowska, Halina Czerny-Stefańska, Kaja Danczowska, Leszek Długosz, Zdzisława Donat, Anna Faber, Barbara Hesse-Bukowska, Andrzej Jagodziński, Krzysztof Jakowicz, Irena Jun, Kalina Jędrusik, Emilian Kamiński, Wojciech Karolak, Maja Komorowska, Krzysztof Kolberger, Sławomir Kulpowicz, Andrzej Kurylewicz, Olgierd Łukaszewicz, Waldemar Malicki, Włodzimierz Nahorny, Zbigniew Namysłowski, Janusz Olejniczak, Maciej Paderewski, Włodzimierz Pawlik, Krystyna Prońko, Łucja Prus, Sława Przybylska, Karol Radziwonowicz, Krzysztof Sadowski, Irena Santor, Stanisław Sojka, Tomasz Stockinger, Tomasz Strahl, Janusz Strobel, Tomasz Szukalski, Tadeusz Šliwiak, Daria Trafankowska, Magda Umer, Ewa Wanat, Wanda Warska, Zbigniew Wegehaupt, Elżbieta Wojnowska, Jan Wołek, Marianna Wróblewska, Jerzy Zelnik, Roman Ziemlański, Kwartet Camerata, Kwartet Jorgi, grupa Osjan oraz artyści zagraniczni z Austrii, Niemiec, Argentyny, Litwy, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Francji, Stanów Zjednoczonych, Japonii...

W piwnicy swoje płyty nagrywał Kwartet Jorgi (1985) i Stanisław Sojka (1984). Tu odbywały się spotkania z udziałem uczestników XII, XIII i XIV Konkursów Międzynarodowych im. Fryderyka Chopina w latach 1990, 1995 i 2000.

Pan Ryszard Ostromęcki z dumą podkreśla, że "wszystko to odbywało się bez zapewniającej ciągłość działania dotacji dla Piwnicy, funkcjonującej często wyłącznie dzięki bezinteresownej pracy przyjaciół-artystów. Gdy brakowało funduszy, wielu z nich występowało bez honorariów, byle tylko doprowadzić do realizacji wspólnych z Piwnicą przedsięwzięć". Piwnica na Wójtowskiej dołączyła do elitarnej listy "kultowych" miejsc Starówki lat 70. i 80. XX wieku, w których odbywały się spektakle i koncerty dla wąskiego, ale wysmakowanego grona uczestników. Listę tę tworzyły: Piwnica Artystyczna Wandy Warskiej na Rynku Starego Miasta 19 (od 1967 r.), Teatr Adekwatny prowadzony przez Henryka Boukołowskiego i Magdę Teresę Wójcik w Stołecznym Domu Kultury Nauczyciela przy ul. Jezuickiej 4 (od 1968 r.), Teatr "Stara Prochownia" prowadzony przez Wojciecha Siemiona przy ul. Boleść 2 (od 1972 r.). Każda ze scen mogła maksymalnie pomieścić 100 widzów, każdą kierowały wybitne indywidualności artystyczne i co wobec dzisiejszych problemów podobnych scen istotne, cieszyły się z finansowego i organizacyjnego wsparcia (poprzez Stołeczną Estradę) dzielnicy Šródmieście i władz miasta. Dzisiaj sceny te funkcjonują nadal, ale... Piwnicę Artystyczną Kurylewiczów przejęła ich córka Gabriela, Henryk Boukołowski i Magda Teresa Wójcik kontynuują pracę w niewielkim klubie "Lokal Użytkowy" przy ul. Brzozowej 27/29, Teatr "Stara Prochownia" przekształcił się w Scenę Współczesną "Stara Prochoffnia".

A Piwnica na Wójtowskiej? Ryszard Ostromęcki kilka lat temu pisał z goryczą: "przy zamkniętych dla publiczności (trudności organizacyjne niezależne od artysty) drzwiach pracownia nie zaprzestała swojej pracy. Powstały tu i powstają nowe programy z myślą o powrocie do otwartej działalności i o służbie dla Warszawy, ponieważ od aktualnych decyzji jej Władz zależy dalsze istnienie Piwnicy". Po kilku latach zmagań z administracją o trwanie lokalu, o środki na prowadzenie działalności artystycznej Artysta podjął decyzję - dosyć upokorzeń!

11 marca 2010 r. podpisał wspólnie ze Staromiejskim Domem Kultury list intencyjny, w którym oświadczył: "Przewidując zgodność moich nadziei na wznowienie publicznej działalności Piwnicy na Wójtowskiej w jej dotychczasowym charakterze z intencjami Biura Kultury i Zarządu Dzielnicy Šródmieście a także wobec znanych mi celów strategicznych Staromiejskiego Domu Kultury w Warszawie, zgłaszam gotowość przekazania mu tej mojej pracowni artysty oraz - nieodpłatnie - wystroju i wyposażenia Piwnicy będących moją własnością. Wielki gest wielkiego Artysty!


Co dalej z Piwnicą? Mam nadzieję, ba, nawet pewność, że po niewielkim remoncie, festiwalem prezentującym dorobek artystyczny zarówno Ryszarda Ostromęckiego, jak i Piwnicy na Wójtowskiej, we wrześniu rozpoczniemy kolejny, udany sezon artystyczny Piwnicy. Dług wdzięczności zaciągnięty wobec fundatora i założyciela Piwnicy zobowiązuje.

Sebastian Lenart
"Rynek" 69/06/2010